Intro  Boek  Fragmenten  Recensies  Uitgaven  Extra's

Joke Spaey, www.divazine.be, 26 november 2002
Brigitte Raskin schrijft Een en al vrouw
Brigitte Raskin is niet bepaald een schrijfster die de wetten der Boekenbeurs - elk jaar in september/oktober een nieuw "product" op de markt gooien - volgt. Gelukkig is er nu een nieuwe bundeling van een aantal van haar scherpzinnige boekbeprekingen uit. Een en al vrouw laat je kennismaken met verrassende biografieën van bijzondere vrouwen.

Raskin noemt hen femmes fatales. Niet in de zin van verleidsters, maar van vrouwen die "God Lot stevig heeft aangepakt en sterk heeft getekend". Mary Bell (1957) vermoordde op haar elfde twee kleuters. Sensatiekranten weigerden het verhaal dat Mary Bells moeder hun wilde verkopen, maar Bell zelf werd niet minder hard aangepakt door de samenleving en het leven. Ze belandde in een tuchtschool, en werd toen ze op verlof mocht, prompt zwanger. Ze liet een abortus uitvoeren en raakte daarna in een zware depressie. Een leven vol misbruik en verdriet.
Marie-Caroline der Beide Siciliën (1798-1870) werd door het Franse hof uit Italië "geïmporteerd" om samen met Charles dus de Berry voor een wettige Franse troonopvolger te zorgen. Het levensverhaal van "de schele hertogin" wordt in de onverbloemde, moderne woorden van de Nederlandse professor Frédéric Bastet verteld, maar is daarom niet minder barok. Marie-Caroline mocht dan als een adellijke baarmoeder worden beschouwd, ze ontwikkelde zichzelf al snel tot een zelfbewuste vrouw die de ongelijkheid tussen mannen en vrouwen aan de kaak stelde.

Aangekleed aapje
Raskin bezit de bijzondere gave om zonder veel hoogdravende woorden in de huid van deze vrouwen te kruipen, of het nu gaat over supermoeder Mia Farrow (1945) en het verhaal waarom ze haar adoptiedochter aan haar eigen man Woody Allen verloor, of Alma Mahler (1879-1964), die haar dienstbaarheid tegenover haar man Gustav als de lotsbestemming van de vrouw zag. Iets wat allerminst betekende dat Alma niet wist of deed wat ze wilde: ze ging voluit voor een turbulent zinnelijk leven op het scherp van de snee.
Voor de Nederlandse schrijfster en historica Elisabeth Keesing (1911) vatte Raksin een diepe bewondering op toen ze in de Anna Bijns-Prijs 1993-jury zetelde. Keesing moest al in haar jeugd met de vooroordelen tegenover slimme vrouwen afrekenen, maar liet zich door weinig afschrikken. Want schreef ze in haar boek over geleerde zeventiende-eeuwse vrouwen (Het volk met lange rokken) niet dat mannen naar deze vrouwen keken "als naar een aangekleed aapje"?
Raskins besprekingen van de biografieën van Mary Bell, Anne Frank (1929-1945), Marie Bashkirtseff (1858-1884), Marie-Caroline de Berry, Franziska Schanzkowska (1896-1984), Mia Farrow, Alma Mahler, Elisabeth Keesing en Maria Dermoût (1888-1962) vormen alvast een prima aanzet om op zoek te gaan naar de vrouwen uit de boekbesprekingen.